Abdullah Ayan REFAHIN ADİL PAYLAŞIMINDA TEMEL GELİR DESTEĞİNİN ETKİSİ…
Yazı Detayı
28 Kasım 2021 - Pazar 14:33 Bu yazı 137 kez okundu
 
REFAHIN ADİL PAYLAŞIMINDA TEMEL GELİR DESTEĞİNİN ETKİSİ…
Abdullah Ayan
 
 

“Her vatandaşa tüm yaşamı boyunca hiçbir şart olmaksızın, temel ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda her ay ödeme yapılmasına literatürde ‘Evrensel Temel Gelir’ adı veriliyor..

Desteğin beş temel özelliği var:

- Aylık veya yıllık olarak belli periyotlarda yapılması, bir kez yapılan yardım vb. gibi bir ödeme olmaması,

- Nakit olarak yapılması, gıda giyecek ve benzeri türden ayni yardım olmaması,

- Haneye ve aile başına değil, doğrudan kişiye yapılması,

- Kişinin çalışması, çalışmaması gibi koşullara bağlanmaması, hiçbir belge istenmemesi,

- Kişinin mali durumuna bakılmaması, ihtiyaç sahibi olduğuna dair herhangi bir araştırmaya tabi tutulmaması,

Evrensel Temel Gelir desteği neden önemli?

Pandemi ile başlayan ve halen artçı depremleri devam eden, insanlığın doğru dürüst henüz hasar tespiti yapmaya dahi vakit bulamadığı süreç evrensel temel gelir kavramını geçmişten çok daha yoğun biçimde tartışmamızı zorunlu kılıyor ama tüm dünya geçmişten farklı olarak bu tarihi pandemi sürecini bilişim çağının yeni dinamikleri eşliğinde yaşamakta…

Bilişim çağı hayatımızı tümüyle değiştirdi ve değişimin pek çok olumlu yanı kadar aşılması gereken sorunlar içermekte…

Örneğin otomasyon ve robotik gelişmeler tüm dünyada çok büyük işsizlik dalgası yaratıyor ve bu dalga eğer gerekli düzenlemeler acilen hayata geçirilmezse daha da şiddetlenecek…

Yaratacağı tahribatın ayak sesleri şimdiden duyulmakta…

Teknolojik gelişmelerle devre dışı kalacak işlerin önümüzdeki süreçte OECD ülkelerinde ortalama yüzde 57, ABD’ de yüzde 47 ve Çin’ de yüzde 77 olacağını ön görüyor bilim insanları…

En çarpıcı iddialardan birini Nouh Harari, Homo Deus kitabında dile getiriyor…

Harari’ ye göre önümüzdeki on yılda nüfusu büyük olasılıkla 250 milyona çıkacak Nijerya’ da, otomasyon ve robotlar sayesinde gereksinim duyulan istihdamdaki insan sayısı bir milyona kadar gerileyecek…

Benzer iddiaları başka ülkeler için de dile getiren uzmanlar var…

Örneğin teknolojik gelişmeler ışığında konvansiyonel üretim tarzından vazgeçmek zorunda kalacak günümüz dünyasının en yoksullarından Etiyopya’ da bile yüzde 80 iş kaybı yaşanması söz konusu…

Bu gerçekler ışığında işsiz kalacak milyarlarca insan sistem içinde nasıl ayakta tutulacak?

Temel gereksinimleri, açlıkla baş etmesi nasıl sağlanacak?

Harari’ nin çarpıcı Nijerya örneğinde vurgulamaya çalıştığı argümandan hareket edilirse 250 milyon insanın 1 milyonu istihdam için yeterli olacaksa 249 milyon insan ne olacak?

Bugünkü küresel sistemin gözüyle baktığının altını çizerek Harari, geleceğin iş piyasasında yeri olmayacak bu kesimi provokatif biçimde “gereksizler sınıfı” olarak tanımlıyor…

Temel gelir desteğiyle de tam bu kesime erişilmesi hedefleniyor…

Sözünü ettiğim destek pandemi döneminde dağıtacak kaynağı olan ülkelerin uygulamalarından farklı…

Farklı çünkü temel gelir sadece belirli insanlara belirli zaman diliminde yardım etmenin ötesinde ömür boyu ve hiçbir kritere tabi olmadan herkesi kapsıyor…

Covid salgını olmasaydı da önümüzdeki günlerde bilişim ve otomasyon iş hayatına girdikçe yüzleşmek zorunda kalacağımız her bireye destek aslında uzunca zamandır avantajları ve dezavantajlarıyla tartışılıyor…

ABD’ de yapılan kapsamlı araştırmaya göre “federal hükümet her yetişkine ayda bin dolar verse destekler misiniz?” sorusuna cevap verenlerin yüzde 45’ i fikri desteklerken, bu oran 30 yaş altı gençlerde yüzde 67’ ye çıkıyor…

Evrensel Temel Gelir uygulamasıyla ilgili en fazla eleştiri getirilen “insanları çalışmaktan caydıracağı ya da istihdam alanındaki verimi düşüreceği” tezi çeşitli ülkelerdeki pilot uygulamalarla çürütülmüş durumda…

Örneğin İspanya Barselona’nın en yoksul kesimindeki bin aileye ayda 1675 Euro para dağıtıldı.

Ortaya çıkan sonuç şaşırtıcıydı; temel gelir desteği sağlanan insanların hayattan tatmin olmaları zirvelere çıkarken ruh sağlıklarında da büyük iyileşmeler görüldü. Buna karşın istihdama katılma isteklerinde düşme olmadı…

Dünyanın en mutlu ülkesi olarak tanımlanan Finlandiya’da da benzer bir uygulama gerçekleştirildi.

Çalışmayanlar arasından rastgele seçilen insanlara aylık 560 Euro tutarında çek gönderilirken, para desteği yapılanlara işe girseler bile nakit desteğinin süreceği garantisi verildi…

Sonuç Barselona ile benzer tabloyu yansıtıyordu:

Para verilenlerin stresinin azaldığı, mutluluk seviyelerinin yükseldiği görüldü. Daha da ilginci bu destek alanların polise, yargıya, siyasetçilere duydukları güven duygusu arttı…

Dağıtılan gelir desteğinin kaynağını milli servetten alan, o servetin yer aldığı topraklar üzerindeki herkesi kapsayan, dünyaya örnek olacak önemli uygulama ise yıllardır Alaska’ da sürdürülüyor…

Buna göre Alaska Varlık Fonu 1982 yılından beri eyaletteki her vatandaşa hiçbir koşula bağlı olmayan yıllık çekler gönderiyor…

Fon tarafından karşılanan yardımlar bin dolardan başlıyor,  bölgeden çıkarılan petrole bağlı olarak bu ödemeler bazen 2 bin dolara çıkıyor…

Alaska’ da herkese verilen gelir desteği istihdamı etkilemediği gibi aksine yerel yönetimlerin çok arzuladığı doğum oranlarını arttırdı…

1980’ lerde Neoliberal sistem dünyaya yayılırken şunu vaat etmişti: Sistem büyümeyi arttıracak, büyüme sayesinde bozulma olasılığı yüksek gelir adaletsizliği bir süre sonra düzelecek ve dünya refaha erecek…

Fiiliyatta öyle olmadı; krizler sıklaştı, gelir dağılımı düzeleceğine çok daha kötü biçimde bozuldu. Amaçlanan toplumsal yarar ütopya olarak erişilmez bir yerlere savruldu…

Bugün o açılan yaraların sarılması, uçurumun kapanması, insanlığa ait ortak kaynaklardan sağlanan değerlerin adil biçimde dağıtılması yönünde arayışlar ve arayışların sonunda refaha ulaşmanın yollarını bulmamız gerekiyor…

 
Etiketler: REFAHIN, ADİL, PAYLAŞIMINDA, TEMEL, GELİR, DESTEĞİNİN, ETKİSİ…,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
30 Ağustos 2021
ULAŞIM ANA PLANI VE METRO YATIRIMI..
233 Okunma.
26 Ağustos 2021
MERSİN METRO PROJESİNDE SON DURUM, YANIT BEKLEYEN SORULAR…
221 Okunma.
12 Mayıs 2021
KÜRESEL ÜRETİMİN ÇİP BAĞIMLILIĞI..
485 Okunma.
12 Mayıs 2021
PANDEMİ VE ÇİP KITLIĞI…
172 Okunma.
03 Mayıs 2021
MERSİN METRO İHALESİ TAMAM GİBİ, FİNANSMAN BULUNURSA!..
205 Okunma.
03 Mayıs 2021
YENİ KÜRESEL SAVAŞ, SİBER CEPHELER
166 Okunma.
03 Mayıs 2021
DAVULTEPE BAHÇELERİ BETONLA YOK EDİLECEK
170 Okunma.
03 Mayıs 2021
SİBER SAVAŞA DOĞRU…
162 Okunma.
03 Mayıs 2021
MERSİN MERKEZLİ İLK VE TEK BANKANIN ÖYKÜSÜ..
169 Okunma.
03 Mayıs 2021
GÜNLÜKLER.. (MAVROMATİ' DEN BİT PAZARI' NA)
169 Okunma.
03 Mayıs 2021
İKTİDARIN BELEDİYE ŞİRKETLERİNE EGEMEN OLMA KAVGASI…
201 Okunma.
03 Mayıs 2021
BELEDİYE ŞİRKETLERİNE GENELGEYLE DARBE..
157 Okunma.
05 Nisan 2021
BELEDİYE ŞİRKETLERİNE GENELGEYLE DARBE..
311 Okunma.
05 Nisan 2021
BELEDİYE ŞİRKETLERİ KAOSUN EŞİĞİNDE..
205 Okunma.
05 Nisan 2021
BELEDİYELERİN YETKİLERİ BUDANIRKEN…
260 Okunma.
05 Nisan 2021
KİRACININ LİMAN GENİŞLETME PROJESİ VE İSTİHDAM YALANLARI..
213 Okunma.
22 Mart 2021
KİRACININ MERSİN LİMANINI GENİŞLETME HEDEFİ, KENT MERKEZİNİN ÖLÜMÜ…
312 Okunma.
22 Mart 2021
LİMANIN GENİŞLETİLMESİ, MERSİN' İN ANA KONTEYNER LİMAN PROJESİNE DARBE..
184 Okunma.
22 Mart 2021
MERSİN METRO PROJESİ.. İHALE SÜRECİNDE YAŞANANLAR…
203 Okunma.
22 Mart 2021
ÇANKAYA MEKTEBİNİ RANTA KURBAN ETMEK..
254 Okunma.
03 Mart 2021
LİMANIN ATATÜRK PARKINA UZANMA PROJESİ.. KAMUSAL RANT PAYLAŞIMI…
594 Okunma.
26 Şubat 2021
LİMANIN ATATÜRK PARKINA UZANMA PROJESİ.. SİHİRBAZLIK İŞLERİ.. -1-
429 Okunma.
25 Şubat 2021
RANTİYENİN ATATÜRK PARKI ÖNÜNE KONTEYNER DAĞI DİKME PROJESİ..
509 Okunma.
20 Şubat 2021
DAVULTEPE BAHÇELERİNİN KATLEDİLME GİRİŞİMİ, YANIT BEKLEYEN SORULAR..
846 Okunma.
15 Şubat 2021
MEZİTLİ BELEDİYESİ, DAVULTEPE BAHÇELERİNİ YOK ETME GİRİŞİMİNİN NERESİNDE?
416 Okunma.
11 Şubat 2021
DAVULTEPE BAHÇELERİNE SANAYİ SİTESİ KONDURMA PROJESİ -2- ( PERDE ARKASINDA YAŞANANLAR)
350 Okunma.
09 Şubat 2021
DAVULTEPE BAHÇELERİNE SANAYİ SİTESİ KONDURMA GİRİŞİMLERİ VE GERÇEKLER..-1-
350 Okunma.
04 Şubat 2021
PANDEMİ SONRASI YENİ NORMAL.. YEREL DAĞITIM ZİNCİRLERİNİN ÖNEMİ..
456 Okunma.
01 Şubat 2021
BURMA, DEMOKRASİ SAVAŞÇISI SUU KYİ‘ NİN ACILI ÜLKESİ…
391 Okunma.
Haber Yazılımı